Năm 2024, thị trường giải trí Việt Nam đã trở thành một đấu trường cạnh tranh gay gắt giữa các tập đoàn truyền thông. Cuộc đối đầu giữa hai chương trình "Anh Trai Vượt Ngàn Chông Gai" và "Anh Trai Say Hi" đã tạo ra một sự kiện đáng chú ý, thu hút sự quan tâm lớn từ cả khán giả và giới đầu tư.
Đứng sau cuộc cạnh tranh này là hai doanh nghiệp hàng đầu: Yeah1 Group và Datviet VAC. Đây không phải là một sự cạnh tranh thông thường, mà là một cuộc đối đầu trực diện về mặt chiến lược và nguồn lực.
Hai chương trình có quy mô lớn, cùng format, ra mắt cùng thời điểm và đỉnh điểm là các sự kiện concert đối đầu – một "cuộc chiến" mà cả hai bên đều phải đầu tư nguồn vốn đáng kể để khẳng định vị thế. Tuy nhiên, nền tảng tài chính, lịch sử phát triển và triết lý kinh doanh đằng sau chiến lược này lại hoàn toàn khác biệt
Màn tất tay của Yeah1
Năm 2023, Yeah1 ghi nhận lợi nhuận sau thuế 27 tỷ đồng, một sự phục hồi đáng kể sau giai đoạn kinh doanh khó khăn. Con số này, dù khiêm tốn, đã trở thành nền tảng vốn cho một bước đi chiến lược rủi ro cao.
Để đánh giá đúng mức độ của quyết định này, cần nhìn lại giai đoạn khủng hoảng của Yeah1. Từng là một công ty công nghệ truyền thông tiên phong, Yeah1 đã đối mặt với thách thức nghiêm trọng vào năm 2019 sau sự kiện chấm dứt hợp tác mạng lưới đa kênh (MCN) với YouTube. Sự cố này đã đẩy công ty vào chuỗi thua lỗ kéo dài và dẫn đến sụt giảm mạnh về giá trị vốn hóa.
Sự phục hồi bắt đầu từ năm 2023, với thành công của "Chị Đẹp Đạp Gió Rẽ Sóng", đã tạo tiền đề và sự tự tin cho họ thực hiện thêm khoản đầu tư mang tính bước ngoặt.
Báo cáo tài chính năm 2024, năm đầu tiên triển khai “Anh Trai Vượt Ngàn Chông Gai”, cho thấy hiệu quả của chiến lược này. Doanh thu thuần vượt mốc 1.007 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế đạt 127 tỷ đồng, tăng 378% so với cùng kỳ 2023. Đây là mức lợi nhuận cao thứ hai trong lịch sử hoạt động của công ty.
Kết quả này đến từ việc Yeah1 đã triển khai thành công mô hình kinh doanh khai thác tối đa tài sản sở hữu trí tuệ (IP). Họ đã phát triển "Anh Trai Vượt Ngàn Chông Gai" thành một IP có khả năng tạo ra dòng tiền từ nhiều nguồn: không chỉ từ quảng cáo mà còn từ các hợp đồng tài trợ giá trị lớn với các thương hiệu như Techcombank, và đặc biệt là doanh thu trực tiếp từ việc bán vé concert. Mô hình này cho phép Yeah1 tối đa hóa lợi nhuận trên một sản phẩm thành công trong một khoảng thời gian ngắn.
Tuy nhiên, một chỉ số cần lưu ý là biên lợi nhuận gộp, đã giảm từ 28% (2023) xuống còn 14,3% (2024). Điều này cho thấy chi phí giá vốn hàng bán đã tăng lên đáng kể. Về bản chất, đây là cái giá của một chiến lược thâm dụng vốn để giành thị phần.
Yeah1 đã chấp nhận giảm hiệu quả hoạt động trên từng đồng doanh thu để đổi lấy quy mô, độ phủ truyền thông và một kết quả kinh doanh đột phá. Đây là chiến lược đặc trưng của một doanh nghiệp đang trong giai đoạn tái khẳng định vị thế trên thị trường.
Đế chế dày dạn kinh nghiệm Datviet VAC
Trong khi Yeah1 trải qua nhiều biến động, Datviet VAC đại diện cho sự ổn định và vị thế thống trị. Với lịch sử hơn 25 năm, Datviet VAC là một doanh nghiệp dẫn dắt thị trường (market leader). Hệ sinh thái của họ là một cấu trúc kinh doanh đa dạng và vững chắc, bao gồm các kênh truyền hình, các công ty sản xuất đứng sau những chương trình thành công như "Rap Việt", "The Masked Singer", cùng một mạng lưới đối tác sâu rộng.
Lợi nhuận sau thuế của họ duy trì ổn định qua các năm: 6,2 tỷ (2020), 6 tỷ (2021) - hai năm do ảnh hưởng của COVID-19, 615 tỷ (2022) và 455,5 tỷ đồng (2023). Sự ổn định này cho thấy một mô hình kinh doanh bền vững, ít chịu tác động bởi hiệu quả của một dự án đơn lẻ.
Sức mạnh cốt lõi của Datviet VAC thể hiện rõ trên bảng cân đối kế toán. Tính đến cuối năm 2023, trên tổng tài sản hơn 1.584 tỷ đồng, nợ phải trả chỉ chiếm 10,8 tỷ đồng, đưa tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu về mức gần như bằng không.
Con số này có ý nghĩa quan trọng khi Datviet VAC gần như không chịu áp lực nợ đáng kể. Sự tự chủ về vốn cho phép họ theo đuổi các chiến lược dài hạn mà không bị áp lực từ chi phí lãi vay hay các mục tiêu lợi nhuận ngắn hạn.
Chỉ số quan trọng nhất, hé lộ chiến lược dài hạn của Datviet VAC, là lợi nhuận sau thuế chưa phân phối. Khoản mục này đã tăng từ 6,2 tỷ đồng năm 2020 lên 738 tỷ đồng vào cuối năm 2023.
Thay vì phân phối lợi nhuận, họ ưu tiên giữ lại để tái đầu tư và củng cố hệ sinh thái. Nguồn lực tài chính dồi dào này cho phép họ triển khai "Anh Trai Say Hi" và các dự án khác một cách có phương pháp. Với họ, đây không phải là một dự án mang tính sống còn, mà là một khoản đầu tư chiến lược trong một danh mục kinh doanh đa dạng.
Như vậy, cuộc cạnh tranh này phản ánh hai triết lý kinh doanh hoàn toàn khác biệt. Yeah1, với áp lực phải chứng minh năng lực sau quá trình tái cấu trúc, đã chọn chiến lược đầu tư tập trung, rủi ro cao để tạo ra một cú hích mạnh mẽ cho thị trường và kết quả kinh doanh.
Ngược lại, Datviet VAC, với vị thế của một đế chế và sức mạnh tài chính vượt trội, triển khai chiến lược đầu tư đa dạng hơn, dựa trên lợi thế cạnh tranh bền vững từ hệ sinh thái và nguồn vốn tự có.
Sau cùng, cuộc cạnh tranh giành vị thế dẫn đầu này không chỉ tác động đến hai doanh nghiệp mà còn thiết lập các tiêu chuẩn mới cho toàn ngành công nghiệp giải trí Việt Nam về chất lượng sản xuất, mô hình kinh doanh và chiến lược tiếp cận thị trường. Người hưởng lợi cuối cùng chính là khán giả, khi được tiếp cận những sản phẩm giải trí có chất lượng đầu tư cao.